k.konstadopoulos

k.konstadopoulos

Την Κυριακή 16 Δεκεμβρίου, σε αυτή την τελευταία εξόρμηση μας για το 2018, ο Σύλλογος μας θα εξορμήσει στα σύνορα Αρκαδίας, Ηλείας, Μεσσηνίας όπου θα πεζοπορήσουμε το δίκτυο μονοπατιών APOLLO TRAILS που διατρέχει την περιοχή ανάμεσα στο ναό του Επικούριο Απόλλωνα, το Λύκαιον Όρος και τη Νέδα.

Στη διαδρομή μας από τη Νέδα έως το αριστούργημα του Ικτίνου, το ναό του Επικούριου Απόλλωνα, θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύουμε ένα σκηνικό που τα έχει όλα, εκπληκτικού κάλους τοπία, εκκλησίες, αρχαιολογικούς χώρους και χωριά όπως την όμορφη Αμπελιώνα, κτισμένη μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο με τρεχούμενα νερά, παλιά πέτρινα σπίτια, λιθόστρωτα καλντερίμια και σε κοντινή απόσταση το υπέροχο καστανοδάσος με τις αιωνόβιες καστανιές.

Ευκαιρία λοιπόν να κάνετε ένα χριστουγεννιάτικο δώρο στον εαυτό σας και να απολαύσετε με τον Ορειβατικό Σύλλογο Καλαμάτας αυτή την όμορφη πεζοπορική διαδρομή.   

Βαθμός δυσκολίας: 1 (κατάλληλη για αρχάριους)

Αναχώρηση: Κυριακή 16/12/18 ώρα: 7.30 π.μ.

Πληροφορίες/δηλώσεις συμμετοχής στα γραφεία μας (κάθε βράδυ μετά τις 21:00, τηλ.: 2721097733).

Συντονιστής: Κων/νος Κωνσταντόπουλος (6942233010)

Την προσεχή Κυριακή 9 Δεκεμβρίου, ο Ορειβατικός Σύλλογος Καλαμάτας θα βρεθεί στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας για να περπατήσει στη δυτική πλευρά του βουνού.

Η Πάρνηθα είναι το βουνό της Αθήνας, της περιοχής όπου βρίσκονται οι περισσότεροι Ορειβατικοί Σύλλογοι με τα πιο πολλά μέλη στη χώρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα μεγάλο πλήθος ορεινών δραστηριοτήτων να γίνονται εκεί και, μεταξύ άλλων, να έχει αναπτυχθεί ένα μεγάλο δίκτυο μονοπατιών, δύο μεγάλα καταφύγια, αρκετά μικρότερα και πολλές περιοχές δημοφιλείς για αναρρίχηση.

Βαθμός δυσκολίας: 1-2 (κατάλληλη για αρχάριους με καλή φυσική κατάσταση)
Ώρες πορείας: 5 +/-

Σημειώσεις συμμετοχής

1) Για δηλώσεις συμμετοχής, κατόπιν έγκρισης του Αρχηγού της ανάβασης, επικοινωνήστε με τα γραφεία του Ορειβατικού Καλαμάτας (Ανατολικό Κέντρο), από Δευτέρα-Παρασκευή και κατά τις ώρες 9:00μ.μ.-10:30μ.μ., στο τηλέφωνο 27210-97733.

2) Θα υπάρξει η δυνατότητα αναχώρησης για 2η ομάδα από το Σάββατο. Αναχώρηση από Καλαμάτα για την Α' Ομάδα την Κυριακή 9/12/2018 στις 6:00 π.μ. και για τη Β' Ομάδα το Σάββατο 8/12/2018 και ώρα 2:00μ.μ.

Την Κυριακή 25 Νοεμβρίου ο ΕΟΣ Καλαμάτας πραγματοποίησε πεζοπορική εξόρμηση στο πανέμορφο δρυοδάσος της Φολόης, στους νότιους πρόποδες της οροσειράς του Ερύμανθου, 25 μόλις χιλιόμετρα από την Αρχαία Ολυμπία.

Το δρυοδάσος της Φολόης είναι μία προστατευόμενη περιοχή από το Δίκτυο NATURA 2000. Βρίσκεται σε υψόμετρο 688 μ. στο όρος Φολόη της Ηλείας και καταλαμβάνει έκταση 33.000 στρεμμάτων. Η διέλευση των ποταμών Ερύμανθου και Ηλειακού Λάδωνα δημιουργεί ένα μοναδικό περιβάλλον. Είναι το μοναδικό αυτοφυές δάσος πλατύφυλλης δρυός στα Βαλκάνια, με γηραιές συστάδες με βελανιδιές.

Ο μύθος θέλει η περιοχή να ονομάστηκε έτσι από τον φίλο του Ηρακλή, Κένταυρο Φόλο: Οι Κένταυροι ήταν μυθικά όντα που είχαν από τη μέση και κάτω σώμα άλογου κι από τη μέση και πάνω ανθρώπου. Ο Ηρακλής, στην πορεία του για τον εντοπισμό του Ερύμανθου Κάπρου, φιλοξενήθηκε γενναιόδωρα από τον Φόλο. Το θεϊκό κρασί που κέρασε ο Φόλος τον Ηρακλή όμως αναστάτωσε τους υπόλοιπους Κένταυρους, οι οποίοι επιτέθηκαν στους δύο φίλους. Στη διάρκεια της μάχης ο Φόλος πληγώθηκε κατά λάθος από τα βέλη του Ηρακλή, κι έτσι ο ημίθεος ήρωας αποφάσισε να ονομάσει το δάσος Φολόη προς τιμήν του φίλου του.

 

Κορυφή Χαλασμένου βουνού

Η διαδρομή που περιγράφεται στη συνέχεια ξεφεύγει από το πλαίσιο των προτεινόμενων μονοπατιών του Ν. Μεσσηνίας γιατί το μεγαλύτερο τμήμα της δεν είναι μονοπάτι και δεν μπορεί να προσεγγιστεί πεζοπορικά. Χρειάζεται σε πολλά σημεία να χρησιμοποιήσεις και τα χέρια σου για να ανέβεις, είναι εκτεθειμένη, υπάρχει κίνδυνος από το σαθρό έδαφος και τις πέτρες που μπορεί να κυλίσουν από κάποιο στραβοπάτημα. Απευθύνεται σε ορειβάτες με εμπειρία, καλή φυσική κατάσταση και γνώση τεχνικών βουνού. Για τους λόγους αυτούς περιγράφεται χωριστά και ιδιαίτερα για επισημανθούν οι δυσκολίες και οι κίνδυνοι που μπορεί να προκύψουν από αυτή την ανάβαση.

Ωστόσο δεν υπάρχει άλλος τρόπος ανάβασης στο Χαλασμένο από όποια πλευρά και να το προσεγγίσεις. Και αυτή ακριβώς η δυσκολία είναι που προσδίδει μια ιδιαίτερη γοητεία σε αυτήν την αυτόνομη και απόκρημνη κορυφή. Και κατά πολλούς την πιο όμορφη κορυφή στον μεγάλο ορεινό όγκο του Ταϋγέτου. 

 

Η ανάβαση

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

πολύ Δύσκολη

Μήκος διαδρομής:

925 μ

Χρονική διάρκεια:

1 ώρα

Καθαρός χρόνος

   

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

1860 μ

Τέρμα:

2204 μ

Υψομ. Διαφορά:

344 μ

   
   
   
 

Έδαφος:

Βράχια, σαθρό έδαφος - σάρες

 

Περιγραφή διαδρομής

Σημείο

Diasel hal

Από το διάσελο του Χαλασμένου και κατεύθυνση δυτική ανεβαίνουμε την πλαγιά για να προσεγγίσουμε τη βάση της κορυφής. Πλησιάζοντας τον όγκο της κορυφής κινούμαστε προς τα αριστερά με στόχο να αρχίσουμε την ανάβαση από το νοτιότερο άκρο. Το έδαφος γίνεται όλο και πιο σαθρό καθώς περνάμε κάτω από διάφορα λούκια. Το τελευταίο λούκι (σημείο 325) στα δεξιά μας όπως κινούμαστε αποτελεί μια εναλλακτική διαδρομή προς την κορυφή. Ωστόσο εμείς συνεχίζουμε λίγα λεπτά ακόμα εως ότου εντοπίσουμε μπλε σημάδια στα βράχια.   

Χρόνος

0 ώρες

Απόσταση

0 μ

Υψόμετρο

1860 μ

Έδαφος

 

Σημείο

327

Είμαστε στο νότιο ανατολικό άκρο στη βάση της κορυφής. Από εδώ αρχίζουμε την ανάβαση χρησιμοποιώντας σε αρκετά σημεία και τα χέρια μας. Το τμήμα αυτό έχει κομμάτια εκτεθειμένα και θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Την όλη ανάβαση μέχρι την κορυφή την καθοδηγούν τα μπλε σημάδια στα βράχια. Ακολουθούμε την ανατολική πλευρά της κόψης για να συνεχίσουμε σε πλαγιά με μεγάλη κλίση. Πάντα χρησιμοποιούμε τα χέρια μας. Βγαίνουμε στην κορυφογραμμή και συνεχίζουμε μέχρι ένα μικρό διασελάκι (σημείο 326). Από εδώ ξεκινάνε τη μεγάλη τους πορεία, προς τα ανατολικά και τα δυτικά, τα δύο μεγάλα λούκια του Χαλασμένου. Λίγα μέτρα ακόμη ανάβασης και βρισκόμαστε στη κορυφή.

Χρόνος

0 ώρες

20 λεπτά

Απόσταση

495 μ

Υψόμετρο

1930 μ

Έδαφος

βράχια

Σημείο

HALASMENO

Κορυφή Χαλασμένου. Μπορεί ο Πρ. Ηλίας να δεσπόζει απέναντί μας, αδιαμφισβήτητος άρχοντας του Ταϋγέτου, όμως το Χαλασμένο ξεχωρίζει για την ανεξαρτησία του και την οξύτητα της μορφής του. Στέκεται εκεί απέναντι στον Πενταδάχτυλο (η κεντρική κορυφογραμμή του Ταϋγέτου που από εδώ βλέπουμε στην καλύτερή της άποψη) απρόσιτο και μοναχικό, στοιχεία που προσδιορίζουν ακριβώς τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του. Το Χαλασμένο απευθύνεται σε μυημένους, στους λίγους εκείνους που θέλουν να απομακρυνθούν από πιο πολυσύχναστα μονοπάτια και να γίνουν μύστες των πιο ιδιαίτερων αναβάσεων στο Ταΰγετο    

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις. (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 με 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας)

Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός

Λίγα λόγια για τη διαδρομή

Η προτεινόμενη αυτή διαδρομή αποτελεί τμήμα του δικτύου μονοπατιών που ένωνε τα χωριά του Μεσσηνιακού Ταϋγέτου με την πόλη της Καλαμάτας. Ξεκινά από τη θέση Λαγού Χάνι δίπλα στον ασφαλτόδρομο που οδηγεί στη Νέδουσα και καταλήγει στον οικισμό της Αλαγονίας. Ακολουθεί παράλληλη πορεία με μερικά από τα πιο όμορφα ρέματα της περιοχής. Πυκνή βλάστηση, τρεχούμενα νερά, καταρράκτες, ξύλινα γεφυράκια είναι κάποια από τα εντυπωσιακά στοιχεία της διαδρομής. Εξίσου σημαντικές είναι και οι ανθρώπινες κατασκευές που συναντάμε στο διάβα μας. Παλιά πέτρινα γεφύρια, βυζαντινές εκκλησίες, ο ανακαινισμένος νερόμυλος του Ρεντίφη είναι κάποια από τα στοιχεία αυτά. Ορισμένα μάλιστα έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία της υστεροβυζαντινής εποχής και προστατεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμού.

 

Η πεζοπορική διαδρομή

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

Εύκολη

Μήκος διαδρομής:

5385 μ

Χρονική διάρκεια:

1 ώρα 22 λεπτά

Καθαρός χρόνος

1 ώρα 45 λεπτά

Εκτιμώμενος χρόνος με στάσεις

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

400 μ

Τέρμα:

760 μ

Υψομ. Διαφορά:

360 μ

Ελάχιστο υψόμετρο:

400 μ

Μέγιστο υψόμετρο

780 μ

Έδαφος:

Η διαδρομή ξεκινά σε χωματόδρομο για να συνεχίσει σε μονοπάτι και ασφαλτόδρομο. Στο τελευταίο κομμάτι ξαναμπαίνουμε σε μονοπάτι.

 
 
Περιγραφή διαδρομής
 

Σημείο

: 141

Θέση Λαγού Χάνι. Σε περίπου 16 χλμ από Καλαμάτα στο δρόμο για Σπάρτη συναντάμε αριστερά μας τη διασταύρωση για Νέδουσα. Σε ακόμη 900 μ διασταυρωνόμαστε με το μονοπάτι που έρχεται από Ι.Μ. Βελανιδιάς. Ο χωματόδρομος στα δεξιά μας, μας οδηγεί στο εντυπωσιακό πέτρινο γεφύρι του Πολυκάρπου. Είναι η αρχή της πορείας μας.

Αμέσως μετά το γεφύρι συναντάμε κτίσματα και το εκκλησάκι της Ζωοδόχου πηγής. Ακολουθούμε το χωματόδρομο αριστερά και πίσω από την εκκλησία. Η πορεία μας συνεχίζει επάνω στο χωματόδρομο αγνοώντας δευτερεύοντες δρομίσκους και έχει κατεύθυνση νότιο – ανατολική δίπλα σε ρέμα το οποίο προσεγγίζουμε λίγο αργότερα. Τρεχούμενα νερά και πυκνή βλάστηση από πλατάνια συνοδεύουν το περπάτημά μας.

Χρόνος

: 0 ώρες 00 λεπτά

Απόσταση

: 0 μ

Υψόμετρο

: 400 μ

Έδαφος

: χωμ.

Σημείο

: 143

Γεφύρι Βυρού. Το συναντάμε στα δεξιά μας. Ένα από τα ομορφότερα της Μεσσηνίας, αναγνωρισμένο ως μνημείο, μέσα σε οργιώδη βλάστηση, πάνω από τα αφρισμένα ορμητικά νερά του ρέματος. Ένα σύρμα αποτρέπει την πρόσβαση, πιθανόν για λόγους ασφάλειας. Συνεχίζουμε στο χωματόδρομο για να συναντήσουμε σε 100 μέτρα το γεφύρι Ματζίνειας. Πρόκειται για μια πιο στέρεη μονότοξη πέτρινη κατασκευή. Το διασχίζουμε και στην απέναντι όχθη συνεχίζουμε σε μονοπάτι – καλντερίμι αφήνοντας πίσω μας το θορυβώδες από τα νερά ρέμα. Ανεβαίνουμε έχοντας χαμηλά στα δεξιά μας ένα άλλο ρέμα. Απέναντι βλέπουμε τον οικισμό της Αρτεμισίας

Χρόνος

: 0 ώρες 21 λεπτά

Απόσταση

: 1420 μ

Υψόμετρο

: 436 μ

Έδαφος

: χωμ., μον.

Σημείο

: 145

Το μονοπάτι οδηγεί σε ασφάλτινο δρόμο (δρόμος που ενώνει την επαρχιακή οδό Καλαμάτας – Σπάρτης με Αλαγονία) τον οποίο και ακολουθούμε προς τα πάνω. Σε περίπου 500 μέτρα συναντάμε τη διασταύρωση που οδηγεί στο νερόμυλο Ρεντίφι (υπάρχει σχετική σήμανση). Πρόκειται για παλιό νερόμυλο που έχει ανακατασκευαστεί μέσα σε ένα πανέμορφο τοπίο. Σίγουρα αξίζει μια μικρή παράκαμψη για να τον δεις. Χρειάζεται όμως πρώτα συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες. Συνεχίζουμε στην άσφαλτο και περνάμε στα δεξιά μας από το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος για να αντικρύσουμε στη συνέχεια μια πανοραμική άποψη των τελευταίων χωριών του Ταϋγέτου. Η άσφαλτος μας οδηγεί σε γέφυρα που διασχίζει ένα ακόμη όμορφο ρέμα με τρεχούμενα νερά.

Χρόνος

: 0 ώρες 38 λεπτά

Απόσταση

: 2500 μ

Υψόμετρο

: 539 μ

Έδαφος

: ασφ.

Σημείο

: 241

Στην επόμενη στροφή κάποια σκαλάκια στα δεξιά, μας ανεβάζουν στο εκκλησάκι του Αγ. Γεωργίου, τοποθετημένο σε ένα λόφο με όμορφη θέα. Η πορεία μας όμως είναι αριστερά σε μονοπάτι που βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση από τον Αγ. Γεώργιο. Το μονοπάτι διασταυρώνεται άλλες τρεις φορές με το δρόμο.

Χρόνος

: 0 ώρες 54 λεπτά

Απόσταση

: 3725 μ

Υψόμετρο

: 600 μ

Έδαφος

: ασφ. μον.

Σημείο

: 242

Στη τρίτη συνάντηση του μονοπατιού με το δρόμο στρίβουμε αριστερά και ακολουθούμε την άσφαλτο. Λίγο αργότερα συναντάμε πηγή και γεφυράκι. Αμέσως μετά το γεφυράκι ακολουθούμε την άσφαλτο προς τη διεύθυνση που δείχνει η πινακίδα για Αλαγονία.

Χρόνος

: 0 ώρες 59 λεπτά

Απόσταση

: 3970 μ

Υψόμετρο

: 644 μ

Έδαφος

: ασφ.

Σημείο

: 244

Στην επόμενη στροφή του δρόμου αφήνουμε την άσφαλτο και κινούμαστε ευθεία στο μονοπάτι. Εδώ υπάρχουν πινακίδες που μας καθοδηγούν: προς Βρύση Νίκα, Καταρράκτης, Πλατεία. Ένα εντυπωσιακό σκηνικό ξετυλίγεται μπροστά μας. Το μονοπάτι κινείται δίπλα σε τρεχούμενα νερά μέσα σε οργιώδη βλάστηση. Ξύλινα γεφυράκια μας περνούν εναλλάξ και στις δυο πλευρές του ρέματος εως ότου φτάσουμε

Χρόνος

: 1 ώρα 11 λεπτά

Απόσταση

: 4850 μ

Υψόμετρο

: 693 μ

Έδαφος

: μον.

Σημείο

: 245

στον καταρράκτη στο πιο ωραίο σημείο της διαδρομής. Ξύλινα τραπεζάκια και πάγκοι χρησιμεύουν για όποιον θέλει να καθίσει και να απολαύσει το τοπίο. Το μονοπάτι στη συνέχεια ανηφορίζει δεξιά από τον καταρράκτη. Πλησιάζοντας στο χωριό περπατάμε σε πλακόστρωτο και στη συνέχεια σε άσφαλτο εως την

Χρόνος

: 1 ώρα 15 λεπτά

Απόσταση

: 5005 μ

Υψόμετρο

: 715 μ

Έδαφος

: μον.

Σημείο

: 248

πλατεία της Αλαγονίας που είναι και το τέλος της διαδρομής μας. Εδώ υπάρχουν επίσης πινακίδες που μας δείχνουν τη κατεύθυνση από όπου ήρθαμε (Βρύση Νίκα, Καταρράκτης)

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 με 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας).

Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός

Βίντεο και φωτογραφίες απο την εξόρμηση μας στα δυτικά Βαρδούσια (10-11/11/18)

Το δυτικό συγκρότημα των Βαρδουσίων, είναι και το εντυπωσιακότερο, καθώς περιλαμβάνει απόκρημνες κορυφές όπως οι Σούφλες (2.260 μ.), η Αλογόραχη (2.265 μ.), η Πυραμίδα (2.348 μ.), το Γιδοβούνι (2.087 μ.), το Πάνω Ψηλό (2.120 μ.) και το Κάτω Ψηλό (2.140 μ.) και την πιο απομακρυσμένη το Βουνό της Κωστάριτσας (2.216 μ.). Οι κορυφές Πάνω και Κάτω Ψηλό είναι δύο απότομα μυτίκια που χρειάζονται δύσκολη αναρρίχηση για την προσέγγισή τους.

Το ποτάμι – φαράγγι

Ο Νέδοντας είναι το ποτάμι που διασχίζει την πόλη της Καλαμάτας. Κι αν το τμήμα του που διασχίζει την πόλη είναι γνωστό σε όλους, ελάχιστοι γνωρίζουν τις ομορφιές και τα μυστικά που κρύβει λίγα μέτρα βορειότερα. Και πάρα πολλοί είναι αυτοί που ούτε καν τα υποψιάζονται...

Κι όμως σε μια διαδρομή που ξεκινά από την άκρη της πόλης, μέσα σε λίγες ώρες, μπορείς να έρθεις σε επαφή με μια φύση μοναδική, μια φύση που βρίσκεται σε πλήρη έξαρση... Πλατάνια, νερά, απόκρημνα κατακόρυφα βράχια - τοιχώματα του φαραγγιού, καθώς και πανύψηλα πέτρινα φράγματα χτισμένα στις αρχές του 20ου αιώνα είναι μερικά από τα στοιχεία που συναντά ο πεζοπόρος.

Το μεγάλο φαράγγι του Νέδοντα παίρνει  την τελική του μορφή στο σημείο «Λαγού Χάνι» όπου δύο μεγάλα ρέματα ενώνονται για να τον σχηματίσουν. Το ένα έρχεται από την Νέδουσα και το άλλο από τα χωριά Αρτεμισία, Πηγές και Αλαγονία. Στον Νέδοντα επίσης καταλήγει και το Καρβελιώτικο ρέμα που ξεκινά από την περιοχή των χωριών Καρβέλι και Λαδά. Ο σχηματισμός το φαραγγιού σταματά ακριβώς πριν την συνάντηση του Νέδοντα με την πόλη.

Ο Νέδοντας, πέραν του αυτονόητου ενδιαφέροντος που παρουσιάζει ως ένα από τα ομορφότερα φαράγγια του Ταϋγέτου και της Μεσσηνίας έχει δύο ακόμη στοιχεία που τον κάνουν να ξεχωρίζει. Το πρώτο είναι ότι βρίσκεται δίπλα στη μεγαλύτερη πόλη του νομού και μπορεί κάποιος να ξεκινήσει το περπάτημα μέσα από την Καλαμάτα. Το δεύτερο είναι τα μεγάλα πέτρινα φράγματα που είναι χτισμένα μέσα στο φαράγγι στις αρχές του προηγούμενου αιώνα με σκοπό να προστατέψουν την πόλη από τις πλημμύρες. Οι κατασκευές αυτές παρουσιάζουν από μόνες τους ιστορικό, τεχνικό και πολιτιστικό ενδιαφέρον. Και πολύ περισσότερο το ενδιαφέρον απογειώνεται όταν κάποιος επισκεφτεί τα φράγματα μέχρι και το τέλος της Άνοιξης όπου θα συναντήσει εδώ τους πιο όμορφους καταρράκτες μέσα στα όρια του Δήμου Καλαμάτας.

Η προτεινόμενη διαδρομή ξεκινά από το βόρειο άκρο της πόλης και μετά από ένα μικρό τμήμα σε δρόμο εισέρχεται μέσα στο φαράγγι. Από εδώ και στο εξής το περπάτημα γίνεται στις κροκάλες και τα βράχια του ποταμού. Διασχίζει τα τέσσερα μεγάλα φράγματα και ολοκληρώνεται στο τελευταίο. Κάποιος που θα ήθελε να διασχίσει όλο το Νέδοντα θα μπορούσε να συνεχίσει μέσα στην κοίτη για περίπου 5 ώρες ακόμη εως το σημείο Λαγού Χάνι. Η διαδρομή είναι προσπελάσιμη πεζοπορικά τους θερινούς μήνες καθώς και τους πρώτους μήνες του Φθινοπώρου. Ωστόσο οι τολμηροί εκείνοι που δε θα φοβηθούν να βρέξουν τα πόδια τους θα αντικρύσουν μέσα στην Άνοιξη τις όμορφες εικόνες που προκαλεί το υδάτινο στοιχείο.

 

Η διαδρομή

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

Μέτρια

Μήκος διαδρομής:

2.500 μ

Χρονική διάρκεια:

1 ώρα

Καθαρός χρόνος

1 ώρα  20 λεπτά

Εκτιμώμενος χρόνος με στάσεις

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

50μ

Τέρμα:

120μ

Υψομ. Διαφορά:

70μ

Έδαφος:

Χωματόδρομος. Στο μεγαλύτερο μήκος κοίτη φαραγγιού, έδαφος με κροκάλες. Πιθανόν μέσα σε νερό.

 

Περιγραφή διαδρομής

Ακολουθώντας τον δρόμο στην ανατολική πλευρά του Νέδοντα, όπως αυτός συνεχίζει μέσα από την πόλη της Καλαμάτας (κτίριο αγοράς, εγκαταστάσεις – χώρος στάθμευσης οχημάτων Δήμου, σκοπευτήριο – παλιό πεδίο βολής) φτάνουμε μπροστά σε είσοδο η οποία φράσει το δρόμο. Από εδώ ξεκινά η περιγραφή.

Σημείο

361

Πόρτα – είσοδος σε παλιό λατομείο. Δυνατότητα να περάσουμε μετά από συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες. Από εδώ ακολουθούμε το δρόμο εως του συναντήσουμε κτίσματα. Ακριβώς αριστερά μας κυλά ο Νέδοντας μέσα στον οποίο μπορούμε να δούμε κάποια παλιά όμορφα φράγματα. Από τα κτίρια προχωράμε μέσα στο χώρο του παλιού λατομείου ακολουθώντας την ίδια κατεύθυνση (βόρεια). Προς το τέλος του χώρου αυτού εύκολα βγαίνουμε στην κοίτη του φαραγγιού.

Χρόνος

0 ώρες

Απόσταση

0 μ

Υψόμετρο

50μ

Έδαφος

χωμ.,

Σημείο

362

Κοίτη Νέδοντα. Το σημείο είναι εντυπωσιακό. Εδώ αρχίζει να σχηματίζεται το φαράγγι με ψηλά κάθετα τοιχώματα. Κινούμαστε μέσα στην κοίτη η οποία ανάλογα με την εποχή μπορεί να έχει από καθόλου εως πολύ νερό. Στα μέσα του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου το νερό είναι ελάχιστο. Προς το τέλος της άνοιξης θα χρειαστεί σε σημεία να περπατήσουμε και μέσα στο νερό. Η διαδρομή δεν είναι κατάλληλη για χειμερινούς μήνες εκτός κι αν κινούμαστε με εξοπλισμό και τεχνικές κάνιονιγκ.

Χρόνος

0 ώρες, 12 λεπτά

Απόσταση

935 μ

Υψόμετρο

60 μ

Έδαφος

κροκάλες

Σημείο

363

Το θέαμα είναι εντυπωσιακό!! Ένα τεράστιο πέτρινο φράγμα χτισμένο στις αρχές του 20ου αιώνα φράσει το φαράγγι. Αν βρισκόμαστε σε εποχή που το ποτάμι έχει νερά αντικρίζουμε ένα πανέμορφο καταρράκτη. Το φράγμα το ανεβαίνουμε από την πέτρινη σκάλα στη δεξιά πλευρά του. Ιδιαίτερη προσοχή θέλει όταν αυτή είναι βρεγμένη και υπάρχει κίνδυνος να γλιστρήσουμε. Επίσης η θέα από την επάνω πλευρά είναι μοναδική. Εδώ η κοίτη σταματά στη στέψη του φράγματος. Στην συνέχεια ξαναμπαίνουμε στην κοίτη και κινούμαστε σε αυτήν.

Χρόνος

0 ώρες, 20 λεπτά

Απόσταση

1235 μ

Υψόμετρο

80 μ

Έδαφος

κροκάλες

Σημείο

364

Το δεύτερο φράγμα. Το ανεβαίνουμε με τον ίδιο τρόπο από τις σκάλες στα δεξιά. Η διαδρομή μας συνεχίζεται μέσα στο φαράγγι και συναντάμε ακόμη δύο φράγματα. Συνολικά περνάμε 4 μεγάλα πέτρινα φράγματα ύψους δεκάδων μέτρων. Καθένα από αυτά δημιουργεί ένα ιδιαίτερο πανέμορφο σκηνικό που συνδυάζει τις εντυπωσιακές κατασκευές (φράγματα χτισμένα από πέτρα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα), το τοπίο του στενού επιβλητικού φαραγγιού και την πλούσια βλάστηση. Η κίνηση γίνεται με τον ίδιο τρόπο επιλέγοντας τα καλύτερα πατήματα στις κροκάλες της κοίτης είτε, αν έχει νερό, περπατώντας μέσα σε αυτό όπου είναι απαραίτητο. Στο τέλος της άνοιξης το νερό μπορεί να φτάσει μέχρι το γόνατο

Χρόνος

0 ώρες, 30 λεπτά

Απόσταση

1420 μ

Υψόμετρο

95 μ

Έδαφος

κροκάλες

Σημείο

366

Το 3ο φράγμα.

Χρόνος

0 ώρες, 42 λεπτά

Απόσταση

1940 μ

Υψόμετρο

105 μ

Έδαφος

κροκάλες

Σημείο

367

Το 4ο φράγμα – τέλος της προτεινόμενης διαδρομής. Από εδώ αν συνεχίσουμε το περπάτημα στην κοίτη του φαραγγιού μπορούμε μέσα από μια πολύ όμορφη πορεία να φτάσουμε μετά από 4-5 ώρες στο σημείο Λαγού Χάνι.

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 - 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας).

Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός

Το βουνό

Το Τετράζιο όρος βρίσκεται στο βόρειο άκρο της Μεσσηνίας στα σύνορα με την Αρκαδία σε μια περιοχή με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον στους αρχαίους χρόνους. Εδώ βρισκόταν η αρχαία Ανδανία γενέτειρα και τόπος προέλευσης των Μεσσηνίων. Εδώ τελούνταν στην αρχαιότητα μυστήρια, εφάμιλλά των Ελευσίνιων. Επίσης εδώ έλαβαν χώρα τα τελευταία γεγονότα των Μεσσηνιακών πολέμων. Η περιοχή είναι γεμάτη με ευρήματα της εποχής εκείνης όπως: αρχαίους ναούς, πόλεις και οχυρά.

Η προτεινόμενη διαδρομή ξεκινά από τον οικισμό της Κάτω Μέλπειας και φτάνει στη κορυφή του Τεράζιου όρους στα 1.389μ. Θα μπορούσαν να προταθούν δυο αυτόνομες και πιο μικρές διαδρομές. Η πρώτη έχει ως αφετηρία την Κάτω Μέλπεια και τέρμα τον συνοικισμό Άγιο Δημήτριο της Άνω Μέλπειας και διέρχεται μέσα από όμορφο ρέμα με τρεχούμενα νερά και πυκνή βλάστηση. Η δεύτερη αφορά καθεαυτό την ανάβαση στο Τετράζιο και ξεκινά από τον οικισμό Άγιο Αθανάσιο.

Η διαδρομή ακολουθεί σε μεγάλο της τμήμα το παλιό μονοπάτι που ένωνε τους οικισμούς της βόρειας Μεσσηνίας αλλά και της Αρκαδίας με τον Μεσσηνιακό κάμπο. Σήμερα το μονοπάτι έχει εγκαταλειφθεί και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε κάποια σημεία για να το εντοπίσεις.

 

Η διαδρομή

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

Μέτρια - Δύσκολη

Μήκος διαδρομής:

10.375 μ

Χρονική διάρκεια:

4 ώρες, 30 λεπτά

Καθαρός χρόνος

5 ώρες, 45 λεπτά

Εκτιμώμενος χρόνος με στάσεις

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

200 μ

Τέρμα:

1.389 μ

Υψομ. Διαφορά:

1.189 μ

Ελάχιστο υψόμετρο:

200 μ

Μέγιστο υψόμετρο

1.389 μ

Έδαφος:

Μονοπάτι, χωματόδρομος, καλντερίμι, άσφαλτος.

Περιγραφή διαδρομής

Σημείο

358

Αφετηρία της διαδρομής μας είναι ο οικισμός της Κάτω Μέλπειας στη βόρεια Μεσσηνία σε απόσταση 46 χλμ. από την Καλαμάτα και 6 χλμ. από το Διαβολίτσι. Στην είσοδο του οικισμού συναντάμε σε διασταύρωση δίπλα στο δρόμο γέφυρα διαμορφωμένη με πλακόστρωτο. Εδώ υπάρχει πινακίδα που δείχνει την κατεύθυνση προς: καταρράκτες, λίμνες και κάστρο. Ακολουθούμε την πορεία αυτή σε ασφαλτόδρομο στα δεξιά μας. 5 λεπτά αργότερα βλέπουμε ίδια πινακίδα (σημείο 357). Εδώ στρίβουμε αριστερά σε τσιμεντόδρομο που σύντομα μετατρέπεται σε χωμάτινο. Ακολουθούμε το δρόμο αυτό που ανηφορίζει δίπλα σε ρέμα. Στη πορεία μας συναντάμε σήμανση σε τρία σημεία. Στο πρώτο φεύγει μονοπάτι για τους καταρράκτες Κουτέντου. Αν έχουμε χρόνο αξίζει να μπούμε στο στενό φαράγγι και να δούμε τους εντυπωσιακούς καταρράκτες. Δύο ακόμη μονοπάτια οδηγούν στις λίμνες Περιβολάκι και στο κάστρο Γκρεμπενής. Το τελευταίο το βλέπουμε στη κορυφή της απόκρημνης πλαγιάς ψηλά πάνω από το φαράγγι. Εμείς συνεχίζουμε να ανηφορίζουμε στο χωματόδρομο. Σε διασταύρωση με δεύτερο χωματόδρομο εμείς συνεχίζουμε στο δρόμο αριστερά ακολουθώντας τη κατεύθυνσή του ρέματος.

Χρόνος

0 ώρες

0 λεπτά

Απόσταση

0 μ

Υψόμετρο

200 μ

Έδαφος

ασφ., χωματ.

Σημείο

Tetraz 01

Το τέλος του χωματόδρομου. Λίγα μέτρα πιο πέρα συναντάμε την κοίτη του ρέματος και περνάμε στην δυτική του πλευρά. Εδώ βλέπουμε μονοπάτι και αυλάκι που μας οδηγούν στο πάνω μέρος παλιού νερόμυλου (σημείο 354). Από εδώ και πάνω το μονοπάτι ανηφορίζει σε πυκνή βλάστηση. Στο τμήμα του αυτό θέλει ιδιαίτερη προσοχή να μη το χάσουμε. Προσπαθούμε να ακολουθούμε τα κόκκινα σημάδια σε βράχους. Ένα τέταρτο αργότερα το μονοπάτι γίνεται πιο ομαλό και το ίχνος του ξεκάθαρα μας οδηγεί στην Άνω Μέλπεια

Χρόνος

0 ώρες

56 λεπτά

Απόσταση

2810 μ

Υψόμετρο

525 μ

Έδαφος

μον.,

Σημείο

351

Σημείο με κυπαρίσσι. Εδώ εισερχόμαστε στον οικισμό Άγιο Δημήτριο της Άνω Μέλπειας. Ακολουθώντας το μονοπάτι και στη συνέχεια το δρόμο φτάνουμε στο κέντρο του συνοικισμού. (σημείο 348: εκκλησία και σχολείο). Συνεχίζουμε στον κεντρικό δρόμο (άσφαλτος) που συνδέει τον Άγιο Δημήτριο με το Άγιο Αθανάσιο. Λίγο μετά την είσοδο στον συνοικισμό Άγιο Αθανάσιο στρίβουμε σε δρομάκι αριστερά για να βγούμε στη εκκλησία του χωριού

Χρόνος

1 ώρα

52 λεπτά

Απόσταση

4410 μ

Υψόμετρο

710 μ

Έδαφος

χωμ., ασφ.,

Σημείο

tetraz 03

Εκκλησία και πλατεία συνοικισμού Άγιος Αθανάσιος της Άνω Μέλπειας. Από εδώ συνεχίζουμε στο κεντρικό δρόμο μπροστά από την εκκλησία με κατεύθυνση βόρεια. Σε λίγο η άσφαλτος γίνεται χωματόδρομος. Αγνοούμε δευτερεύοντες χωματόδρομους εως ότου συναντήσουμε πέτρινη περίφραξη εκκλησίας και πινακίδα που δείχνει προς Αγία Θεοδώρα. Εδώ στρίβουμε αριστερά και περνάμε την πρώτη εκκλησία (Αγ. Παρασκευή) για να συναντήσουμε δεύτερη και το κοιμητήριο του χωριού. Αμέσως μετά ακολουθούμε το δρόμο δεξιά για να τον αφήσουμε ακολουθώντας μονοπάτι στην αριστερή του πλευρά (346). Το μονοπάτι «κόβει» τις στροφές του δρόμου για να συνεχίσει σε αυτόν για περίπου 180μ ακόμη.

Χρόνος

2 ώρες

15 λεπτά

Απόσταση

5871 μ

Υψόμετρο

810 μ

Έδαφος

χωμ.,

Σημείο

344

Στο δύσβατο χωματόδρομο βλέπουμε δεξιά μας το μονοπάτι το οποίο και ακολουθούμε. Στην αρχή περπατάμε σε παλιό καλντερίμι που στη συνέχεα εναλλάσσεται με μονοπάτι. Το ακολουθούμε εως ότου φτάνουμε σε περιοχή με κτήματα και πεζούλια. Σε σημεία το ίχνος του μονοπατιού χάνεται. Η γενική μας κατεύθυνση είναι βόρεια προς το διάσελο μπροστά μας (342) στο οποίο φτάνουμε σύντομα. Σε λίγα μέτρα συναντάμε

Χρόνος

2 ώρες

40 λεπτά

Απόσταση

6810 μ

Υψόμετρο

865 μ

Έδαφος

μον.,

Σημείο

341

χωματόδρομο τον οποίο και ακολουθούμε αριστερά. Απέναντί μας βλέπουμε την κορυφή του Τετράζιου. Αγνοούμε αριστερό χωματόδρομο (340) ο οποίος οδηγεί σε αρχαίο ναό. Σε λίγο παρακάμπτουμε τη στροφή του δρόμου βγαίνοντας σε στάνη αριστερά για να συναντήσουμε στη συνέχεια

Χρόνος

3 ώρες

Απόσταση

7655 μ

Υψόμετρο

960 μ

Έδαφος

μον.,

Σημείο

tetraz 04

διασταύρωση με πιο μεγάλο χωματόδρομο. Στο σημείο αυτό ανεβαίνουμε τη ράχη μπροστά μας και κινούμαστε σε μονοπάτι – γιδόστρατο στη δεξιά πλευρά ρέματος εως ότου βγούμε σε περιοχή με κτήματα και πεζούλια (339). Συνεχίζουμε στην ίδια κατεύθυνση εως ότου ανέβουμε την πλαγιά απέναντι και βγούμε σε ράχη (338). Εδώ στρίβουμε αριστερά και ακολουθούμε τη ράχη με κατεύθυνση Β – ΒΔ. Σε λίγο περνάμε μικρό διάσελο για να συνεχίσουμε στη τελική ράχη με κάποια βράχια τα οποία δεν μας δυσκολεύουν ιδιαίτερα.

Χρόνος

3 ώρες

35 λεπτά

Απόσταση

8920 μ

Υψόμετρο

1025 μ

Έδαφος

μον.,

Σημείο

Tetrazio

Προφήτης Ηλίας το εκκλησάκι της κορυφής σε μια θέση με απίστευτη θέα σε όλη σχεδόν την Πελοπόννησο. Είναι το τέλος της ανάβασής μας.

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 - 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας).

Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός

Περιγραφή

Το φαράγγι του Ριντόμου – Κοσκάρακας θα μπορούσε να συμπεριληφθεί ανάμεσα στα ποιο σημαντικά πεζοπορικά φαράγγια στον Ελληνικό χώρο καθώς δεν έχει να ζηλέψει και πολλά πράγματα από ποιο διάσημους συγγενείς του όπως τη Σαμαριά στη Κρήτη και το Βίκο στην Ήπειρο για παράδειγμα. Με μήκος μεγαλύτερο των 25 χιλιομέτρων ξεκινά τη μεγάλη του διαδρομή κατευθείαν από τις ψηλές κορυφές του Ταϋγέτου για να καταλήξει στην όμορφη παραλία της Σάνταβας. Κατά τμήματά του είναι γνωστό με διάφορες ονομασίες με επικρατέστερες την ονομασία Ρίντομο στο ανατολικό και υψηλότερο τμήμα του και το όνομα Κοσκάρακα στο δυτικό κομμάτι που οδηγεί στη θάλασσα. Επίσης, σύμφωνα με τον Παυσανία, στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Χοίρειος Νάπη, προφανώς από τα πολλά αγριογούρουνα που υπήρχαν εδώ.

Η προτεινόμενη διαδρομή αφορά το ανώτερο τμήμα του φαραγγιού και ξεκινά από τον οικισμό Πηγάδια για να καταλήξει στον πιο δυσπρόσιτο οικισμό στη Πελοπόννησο, αυτόν του Ριντόμου.

Η πρόσβαση με αυτοκίνητο στα Πηγάδια περιγράφεται στη συνέχεια. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερο οικισμό στην αρχή ενός φαραγγιού σχεδόν ακατοίκητο σήμερα. Η ιδιαιτερότητα των Πηγαδιών έχει να κάνει με την φυσική θέση του τα κτίσματά του και ένα περιβάλλον σχεδόν παρθένο στη καρδιά του Ταϋγέτου. Από τα Πηγάδια κατεβαίνουμε σε μονοπάτι – καλντερίμι που κινείται παράλληλα σε χαράδρα για να φτάσουμε στο περίφημο σημείο του «πηγαδιώτικου γεφυριού» το οποίο είναι το ποιο χαρακτηριστικό και αναγνωρίσιμο τμήμα του φαραγγιού του Ριντόμου. (περιγράφεται στη συνέχεια στη διαδρομή). Μια πιο μικρή πεζοπορική διαδρομή που θα μπορούσε να προταθεί αυτόνομα είναι ακριβώς αυτή: από οικισμό Πηγάδια σε Πηγαδιώτικο γεφύρι κατέβασμα στην κοίτη και επιστροφή.

Η πορεία στη συνέχεια κινείται μέσα στο Ρίντομο προσφέροντας στον πεζοπόρο μια σπάνια εμπειρία ενός από τα ωραιότερα φαράγγια της Ελλάδας. Κάθετα τοιχώματα εκατοντάδων μέτρων, τεράστιοι ορεινοί όγκοι, μια ιδιαίτερη πανίδα και χλωρίδα, το μεγάλο μήκος και η παρθένα φύση τοποθετούν αδιαμφισβήτητα το φαράγγι του Ριντόμου – Κοσκάρακας στην πρώτη θέση μεταξύ των πολλών φαραγγιών του Ταϋγέτου. Στο ανώτερο τμήμα τρία μεγάλα ρέματα ενώνονται για να σχηματίσουν τη συνέχεια του Ριντόμου. Το κομβικό αλλά και εντυπωσιακό σημείο συνάντησής τους είναι η θέση Κλήμα όπου βρίσκεται το εκκλησάκι της Παναγιάς Καψοδεματούσας. Από εδώ παίρνουμε την διακλάδωση που οδηγεί στον ομώνυμο οικισμό Ρίντομο.

Η έκπληξη που σου προκαλεί ο συγκεκριμένος οικισμός είναι ότι βρίσκεται εκεί ακριβώς που δεν περιμένεις να συναντήσεις ανθρώπινη παρουσία. Είναι στην καρδιά του Ταϋγέτου σε ένα από το ποιο δύσκολα προσεγγίσιμα φαράγγια. Η μόνη πρόσβαση μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν μόνο μέσω της διαδρομής που προτείνεται εδώ. Δηλαδή πεζοπορία 4-5 ωρών από το πλησιέστερο κατοικήσιμο σημείο. Σήμερα ένας πολύ κακοτράχαλος χωματόδρομος μπορεί να σε οδηγήσει επίσης εδώ. Ο οικισμός ήταν εποχιακός, δηλαδή κάποιες οικογένειες κτηνοτρόφων έμεναν εδώ τους θερινούς μήνες.

 

Η διαδρομή

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

Δύσκολη

Μήκος διαδρομής:

 8.675 μ

Χρονική διάρκεια:

3 ώρες

Καθαρός χρόνος

4 ώρες  15 λεπτά

Εκτιμώμενος χρόνος με στάσεις

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

905μ

Τέρμα:

1060μ

Υψομ. Διαφορά:

155μ

Ελάχιστο υψόμετρο:

730μ

Μέγιστο υψόμετρο

1.060μ

Έδαφος:

Μονοπάτι, χωματόδρομος, μικρά τμήματα καλντεριμιού. Στο μεγαλύτερο μήκος σε κοίτη φαραγγιού, έδαφος με κροκάλες.

 
Περιγραφή διαδρομής

Ο οικισμός Πηγάδια βρίσκεται 26 χλμ ανατολικά της Καλαμάτας και είναι από τους ποιο απομονωμένους της Μεσσηνίας. Το δύσκολο της πρόσβασης με αυτοκίνητο έχει να κάνει με τον στενό, ανηφορικό και γεμάτο στροφές δρόμο που οδηγεί στον οικισμό και ο οποίος (δρόμος) στο μεγαλύτερο τμήμα του είναι χωμάτινος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα 26 χλμ. να διανύονται σε περίπου μία ώρα. Ο δρόμος από Καλαμάτα διέρχεται από τα χωριά Ελαιοχώρι και Δενδρά για να συνεχίσει στο δασικό οδικό δίκτυο εως τα Πηγάδια.

Σημείο

PIGADIA

Αφετηρία της πορείας μας το κέντρο του οικισμού Πηγάδια με τον τεράστιο χαρακτηριστικό πλάτανο. Με κατεύθυνση νοτιοδυτική αφήνουμε την πλατεία για να κατέβουμε τα σκαλάκια και να κινηθούμε μέσα στο ρέμα. Λίγα μέτρα παρακάτω ακολουθούμε το μονοπάτι στα αριστερά μας για να αφήσουμε σε λίγο πίσω μας τα τελευταία σπίτια του χωριού. Η εντυπωσιακή εκκλησία των Πηγαδίων εποπτεύει το χώρο σαν φρουρός ψηλά πάνω στο βράχο της. Το μονοπάτι ακολουθεί κατεύθυνση νοτιοανατολική για να κατηφορίσει σε χωματόδρομο τον οποίο και διασχίζουμε εως το τέλος του. Ξανασυναντάμε το μονοπάτι και κατηφορίζουμε έχοντας το ρέμα στα δεξιά μας. Ένα πέτρινο αλώνι που προεξέχει αριστερά μας σαν πύργος (σημείο 309) κερδίζει την προσοχή μας.

Χρόνος

0 ώρες

Απόσταση

0 μ

Υψόμετρο

905μ

Έδαφος

μον., χωμ., καλντ.

Σημείο

310

Ένα τσιμεντένιο γεφύρι δεξιά μας οδηγεί σε εντυπωσιακό καλντερίμι στην δυτική όχθη του φαραγγιού. Εμείς το αφήνουμε και συνεχίζουμε ευθεία στην ανατολική πλευρά. Κινούμαστε σε ένα όμορφο καλντερίμι που όμως θέλει συντήρηση και καθάρισμα από τα φυτά. Κατηφορίζουμε και το φαράγγι δεξιά μας βαθαίνει. Η ομορφιά του χώρου προχωρώντας αυξάνεται γεωμετρικά. 

Χρόνος

0 ώρες, 20 λεπτά

Απόσταση

1225μ

Υψόμετρο

755

Έδαφος

Μον., καλντ.

Σημείο

311

Το περίφημο Πηγαδιώτικο γεφύρι. Το τοπίο είναι συγκλονιστικό!!. Βρισκόμαστε στο ωραιότερο σημείο ενός από τα ποιο ενδιαφέροντα φαράγγια της Ελλάδας. Το βουνό λες και είναι κομμένο με ένα τεράστιο μαχαίρι. Εδώ το φαράγγι το οποίο κατεβαίναμε εως τώρα συναντά το μεγαλύτερων διαστάσεων Ρίντομο. Μετά το γεφύρι το μονοπάτι δεξιά οδηγεί στις Γαϊτσες. Εμείς στρίβουμε αριστερά για να κατέβουμε στην κοίτη του φαραγγιού. Ένας μεγάλος βράχος που έχει πέσει από ψηλά έχει σφηνώσει στα τοιχώματα δημιουργώντας μια φυσική αψίδα. Πολλές δεκάδες μέτρα ψηλότερα βλέπουμε το γεφύρι με τα δύο του τόξα το ένα πάνω στο άλλο.

Η πορεία μας συνεχίζει ανατολικά ακολουθώντας την κοίτη προς τα πάνω. Τα τοιχώματα αριστερά και δεξιά υψώνονται κατακόρυφα σε ύψος εκατοντάδων μέτρων αποκλείοντας κάθε δίοδο διαφυγής. Περπατάμε πάνω στις κροκάλες. Σε σημεία συναντάμε κόκκινα σημάδια και κούκους. Το περπάτημα στις κροκάλες και τα βράχια της κοίτης καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μήκος της διαδρομής. Ανεβαίνοντας οι εικόνες εναλλάσσονται και οι πλευρές του φαραγγιού πότε ανοίγουν και πότε κλείνουν. Στα σημεία 314 – 315 παρακάμπτουμε την κοίτη από μονοπάτι στα αριστερά. Θέλει προσοχή να δούμε τη σήμανση με χρώματα και κούκους. Στη συνέχεια η κοίτη φαρδαίνει αρκετά.     

Χρόνος

0 ώρες, 30 λεπτά

Απόσταση

1550

Υψόμετρο

665

Έδαφος

μον, κροκάλες

Σημείο

317

Εδώ το φαράγγι στρίβει αριστερά και στο βάθος βλέπουμε μεγάλους βράχους στην κοίτη. Εμείς παρακάμπτουμε από μονοπάτι στα δεξιά μας. Αναγνωρίζουμε το σημείο από τσιμεντένια κυβική κατασκευή η οποία παρεμβάλλεται σε αγωγούς ύδρευσης. Εδώ μπορούμε να προμηθευτούμε νερό. Το μονοπάτι ανηφορίζει σε ένα από τα ποιο όμορφα σημεία με υπέροχη θέα του φαραγγιού. Θέλει λίγο προσοχή γιατί υλικά από τη διάνοιξη δρόμου ψηλότερα έχουν προκαλέσει φθορές στο λιθόστρωτο.   

Χρόνος

1 ώρα,  55 λεπτά

Απόσταση

5495 μ

Υψόμετρο

800

Έδαφος

μον., καλντ.

Σημείο

318

Σημείο συνάντησης με χωματόδρομο. Για να βγούμε εδώ ανεβαίνουμε τα πρανή του δρόμου που έχουν καλύψει το μονοπάτι. Συνεχίζουμε στο δρόμο ο οποίος σε λίγο κινείται μέσα στην κοίτη η οποία εδώ έχει πλάτος πολλών δεκάδων μέτρων. Μια πλούσια βλάστηση, κυρίως από έλατα, στις όχθες δημιουργεί ωραίες εικόνες.

Χρόνος

2 ώρες, 10 λεπτά

Απόσταση

5780 μ

Υψόμετρο

880 μ

Έδαφος

Χωμ., κροκαλ.

Σημείο

319

Παναγιά Καψοδεματούσα – Θέση Κλήμα. Πρόκειται για το πιο κομβικό σημείο του φαραγγιού. Δυο τεράστια ρέματα – φαράγγια ενώνονται εδώ για να συνεχίσουν στο φαράγγι από το οποίο ερχόμαστε. Μεγάλοι ορεινοί όγκοι περιβάλουν το χώρο. Η πρόσφατα ανακαινισμένη εκκλησία με το περίβολό της αποτελεί ιδανικό σημείο για στάση. Ακολουθούμε το ρέμα με τη νότια κατεύθυνση (υπάρχει σήμανση: προς Ρίντομο) και το δρόμο που ελίσσεται μέσα στις κροκάλες της κοίτης. 

Χρόνος

2 ώρες, 25 λεπτά

Απόσταση

6670 μ

Υψόμετρο

942 μ

Έδαφος

Χωμ., κροκαλ.

Σημείο

Rintomo vl

Ο οικισμός Ρίντομο, το τέρμα της πορείας μας.

Χρόνος

3 ώρες

Απόσταση

8675 μ

Υψόμετρο

1060 μ

Έδαφος

Κροκαλ.

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 με 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας).

Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός

To βουνό

Αν επιχειρούσαμε να ιεραρχήσουμε τα μονοπάτια της Μεσσηνίας σίγουρα στη πρώτη θέση θα βρισκόταν η διαδρομή που περιγράφεται στη συνέχεια. Πρόκειται για το μονοπάτι που ξεκινά από τον Άγιο Δημήτριο του δάσους της Βασιλικής και οδηγεί στην υψηλότερη κορυφή του Ταϋγέτου στον Πρ. Ηλία στα 2407μ. Πρόκειται δηλαδή για την Μεσσηνιακή διαδρομή ανάβασης στη κορυφή του Ταϋγέτου.

Υπάρχουν αρκετά μονοπάτια που οδηγούν στον Πρ. Ηλία. To ποιο γνωστό και πρώτο σε επισκεψιμότητα είναι αυτό που ξεκινά από το ορειβατικό καταφύγιο στη θέση Βαρβάρα της Λακωνίας. Είναι η πιο προσιτή διαδρομή για την κορυφή με καλή σήμανση και χάραξη καθώς και δυνατότητα διαμονής σε καταφύγιο. Παρ’ όλα αυτά η ανάβαση από Βασιλική είναι ασύγκριτα ποιο όμορφη και από τις ωραιότερες που μπορούν να γίνουν στον εμβληματικό Ταΰγετο. Είναι μια ανάβαση με πολλές εναλλαγές. Το πρώτο της τμήμα διέρχεται μέσα στο δάσος της Βασιλικής για να βγει στη συνέχεια στην αλπική ζώνη περνώντας από την τελευταία πηγή στα Μουσγιά. Πανέμορφες εικόνες ξεκουράζουν τις αισθήσεις σου στο σημείο αυτό. Ωστόσο η πραγματική αποκάλυψη έρχεται αργότερα όταν μετά από ανάβαση στο αλπικό πεδίο βγούμε στο διάσελο Πατιστό (Μουσγιά), στο ωραιότερο μπαλκόνι του Ταϋγέτου. Εδώ ο Ταΰγετος ξεδιπλώνεται μπροστά σου σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια. Η κορυφή του Πρ. Ηλία δεσπόζει στην άκρη της κορυφογραμμής με τον μεγάλο όγκο και ύψος της. Η θάλασσα της Μεσσηνίας, ο νότιος Ταΰγετος, το άκρο Ταίναρο, το απομονωμένο και δυσπρόσιτο Στενό Λαγκάδι είναι εικόνες που σε καθηλώνουν. Αυτό όμως που πραγματικά κλέβει την παράσταση είναι η απόκρημνη κορυφή του Χαλασμένου βουνού που ακριβώς μπροστά σου σε προκαλεί να δοκιμάσεις τα όρια σου σε μια ανάβαση κατευθείαν προς τον ουρανό…

Ωστόσο η διαδρομή στη συνέχεια γίνεται ακόμη ποιο εντυπωσιακή καθώς πλέον κινείται επάνω στην κεντρική κορυφογραμμή του Ταϋγέτου που αποτελεί το όριο των νομών της Μεσσηνίας και της Λακωνίας. Εδώ ο βαθμός δυσκολίας αυξάνεται. Το μονοπάτι κατά διαστήματα παρακάμπτει μικρότερες κορυφές πότε από ανατολικά πότε από δυτικά για να φτάσουμε στη βάση της ίδιας της κορυφής. Ο Ταΰγετος δε σου χαρίζεται, απαιτεί προσπάθεια για να τον ανέβεις και αυτό το καταλαβαίνεις στο τελευταίο κομμάτι, στην τελική ανάβαση στα 2.407μ στο ψηλότερο σημείο της Πελοποννήσου. Είναι σαν το βουνό να σε δοκιμάζει και να σε προκαλεί να αποδείξεις ότι είσαι άξιος να σταθείς στην κορυφή του και να ατενίσεις έναν απεριόριστο ορίζοντα που καλύπτει όλη την Πελοπόννησο. Έναν ορίζοντα που σε μέρες καθαρής ατμόσφαιρας επεκτείνεται από το Ιόνιο εως το Αιγαίο και από τα βουνά της Στερεάς εως την ίδια τη Κρήτη.

Η διαδρομή έχει πρόσφατα σηματοδοτηθεί από τον Ορειβατικό Σύλλογο Καλαμάτας. Η σήμανση αποτελείται από μεταλλικά τετράγωνα ταμπελάκια (κόκκινο τετράγωνο σε λευκό φόντο) επάνω σε δέντρα και βράχια. Στην αλπική ζώνη τη σήμανση συμπληρώνουν μεταλλικοί στύλοι. Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές η σηματοδότηση έχει φτάσει εως τη θέση «Κακοσκάλι» δηλαδή λίγο πριν την τελική ανάβαση της κορυφή. Αναμένεται μέσα στο καλοκαίρι να έχει ολοκληρωθεί η σήμανση του μονοπατιού.

Η διαδρομή που περιγράφεται εδώ για αρκετούς μήνες το χρόνο, λόγω του μεγάλου υψομέτρου, είναι καλυμμένη με χιόνι. Το διάστημα αυτό το μονοπάτι δεν φαίνεται και η ανάβαση ακολουθεί διαφορετική. Εμπειρία και γνώση χειμερινού βουνού είναι οι ελάχιστες προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο. Σημεία με χιόνι μπορούμε να συναντήσουμε μέχρι και το τέλος Μαΐου. Επισημαίνεται ότι η περιγραφή που ακολουθεί δεν αφορά χειμερινές συνθήκες.  

 

Η διαδρομή

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

Δύσκολη

Μήκος διαδρομής:

5.075 μ

Χρονική διάρκεια:

 3 ώρες

Καθαρός χρόνος

 4 ώρες  

Εκτιμώμενος χρόνος με στάσεις

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

1.495 μ

Τέρμα:

2.407 μ

Υψομ. Διαφορά:

 912 μ

Ελάχιστο υψόμετρο:

1.495 μ

Μέγιστο υψόμετρο

2.407 μ

Έδαφος:

Μονοπάτι

 

Περιγραφή διαδρομής

Το μονοπάτι ξεκινά από το δασικό δρόμο περίπου 350 μέτρα από το εκκλησάκι του Αγ. Δημητρίου. Η πρόσβαση στο σημείο αυτό καθώς και στο δάσος της Βασιλικής περιγράφεται στο κείμενο για τη διαδρομή του Βυρού.

Σημείο

249

Στο δασικό δρόμο στα αριστερά μας υπάρχει σήμανση επάνω σε δέντρο. Λίγα μέτρα αργότερα στα δεξιά του δασικού δρόμου συναντάμε την αρχή του μονοπατιού πλάι σε ξύλινη καλύβα. Χαρακτηριστική σήμανση (μεταλλικά τετράγωνα ταμπελάκια – κόκκινο τετράγωνο σε λευκό φόντο) σηματοδοτεί τη διαδρομή μας η οποία ξεκινά ανηφορική μέσα στο δάσος. Λίγα λεπτά αργότερα μετά τις τελευταίες καλύβες στρίβουμε αριστερά για να συναντήσουμε περίφραξη από σύρμα. Το μονοπάτι κινείται ακριβώς δίπλα στο σύρμα. Συνεχίζει τραβερσάροντας μέσα στο πυκνό δάσος. Η σήμανση και οι αραιοί κούκοι μας καθοδηγούν. Σε στύλο (σημείο 295) που συναντάμε απολαμβάνουμε τη θέα ολόκληρου του δάσους της Βασιλικής καθώς και της κορυφής της Μαυροβούνας που υψώνεται στο ανατολικό άκρο του δάσους. Συνεχίζοντας το δάσος αρχίζει να αραιώνει για να φτάσουμε στο τέλος του (σημείο 296).  Από εδώ και πέρα σποραδικά συναντάμε κάποια δέντρα.

Χρόνος

0:00

Απόσταση

0

Υψόμετρο

1495 μ

Έδαφος

μον.

Σημείο

PHGH MOUZI

Πηγή Μουσγιά. Η τελευταία πηγή που συναντάμε. Μια σύντομη στάση για να γεμίσουμε τα παγούρια μας είναι απαραίτητη. Έχουμε μπει πλέον καθαρά στην αλπική ζώνη και η θέα προς το νότο είναι εντυπωσιακή. Το δάσος της Βασιλικής, οι τελευταίες κορυφές του Ταϋγέτου, η «Μέσα» Μάνη, το άκρο Ταίναρο, οι κόλποι της Μεσσηνίας και της Λακωνίας και κάποια νησιά που  κάνουν την εμφάνισή τους συνθέτουν το σκηνικό που απλώνεται προς το νότο. Προς βορά η διαδρομή συνεχίζει ανηφορική στο γυμνό αλλά πολύ ιδιαίτερο τοπίο χωρίς να παρουσιάζει δυσκολίες. Οι μεταλλικοί στύλοι που έχουν τοποθετηθεί από τον ΕΟΣ Καλαμάτας δείχνουν την κατεύθυνση της πορείας μας.  

Χρόνος

1 ώρα

Απόσταση

2185

Υψόμετρο

1790

Έδαφος

Μον.,

Σημείο

STYLOS 06

Η ανάβαση μας οδηγεί στο διάσελο Μουσγιά ή Πατιστό με μια εκπληκτική θέα (περιγραφή στο εισαγωγικό κείμενο). Από εδώ συνεχίζουν μονοπάτια για την περιοχή της Αγίας Παρασκευής, το Στενό Λαγκάδι και το διάσελο του Χαλασμένου. Εμείς συνεχίζουμε δεξιά στο διάσελο περνάμε τους δύο βράχους που υπάρχουν εδώ (σημείο DSL MOYZIA) για να ανηφορίσουμε σε χαρακτηριστικό μυτερό βράχο τον οποίο περνάμε από δεξιά του. Πάντα η σήμανση μας καθοδηγεί. Το μονοπάτι τραβερσάρει την κορυφή Άγιος Γεώργιος για να βγει λίγο αργότερα, αφού έχουμε περάσει μια σχετικά σαθρή πλαγιά επάνω στη κεντρική κορυφογραμμή (σημείο 297)

Χρόνος

1 ώρα,    20 λεπτά

Απόσταση

2625 μ

Υψόμετρο

1920 μ

Έδαφος

Μον.,

Σημείο

297

Κινούμαστε επάνω στη κορυφογραμμή με θέα και στους δύο νομούς (Μεσσηνία και Λακωνία). Την επόμενη κορυφή που βλέπουμε μπροστά μας (Σπανακάκι 2098) την τραβερσάρουμε από αριστερά (από το σημείο 298). Το έδαφος είναι κατά τμήματα σαθρό και σε λίγο το μονοπάτι γίνεται απότομο και κοφτό. Κάποια σημεία είναι εκτεθειμένα χωρίς ωστόσο να παρουσιάζουν μεγάλη τεχνική δυσκολία. Ακολουθώντας τη σήμανση και με λίγο προσοχή περνάμε το κομμάτι αυτό. Ένα τελευταίο σαθρό και ανηφορικό τμήμα μας οδηγεί και πάλι στη κορυφογραμμή (σημείο STYLOS 08)

Χρόνος

1 ώρα,  30 λεπτά

Απόσταση

3090 μ

Υψόμετρο

1995 μ

Έδαφος

μον.

Σημείο

STYLOS 08

Συνεχίζουμε στην κορυφογραμμή εως ότου συναντήσουμε μπροστά μας επόμενη κορυφή την οποία παρακάμπτουμε από δεξιά (τμήμα 300 – 302).

Χρόνος

2 ώρες

Απόσταση

3845

Υψόμετρο

2105

Σημείο

300

Τμήμα 300 – 302. Πρόκειται για παράκαμψη της κορυφής από ανατολικά. Ακολουθούμε τη σήμανση.

Χρόνος

2 ώρες,   5 λεπτά

Απόσταση

4020

Υψόμετρο

2157

Έδαφος

Μον.,

Σημείο

302

Κινούμαστε ξανά στη κορυφογραμμή. Ακολουθεί μια μικρή παράκαμψη κάποιων βράχων από δεξιά για να συνεχίσουμε στη συνέχεια στα αριστερά (δυτικά) της κορυφογραμμής. Αργότερα και λίγο ψηλότερα από εμάς φαίνεται η θέση Κακοσκάλι. Πρόκειται για έναν κάθετο τοίχο που δημιουργεί ένα σημείο ασυνέχειας στη κορυφογραμμή. Στο σημείο αυτό έχει σταματήσει η σηματοδότηση (η οποία αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα στο καλοκαίρι του 2015)  Συνεχίζουμε την τραβέρσα από δυτικά.

Χρόνος

2 ώρες, 25 λεπτά

Απόσταση

4315 μ

Υψόμετρο

2160 μ

Έδαφος

Μον.,

Σημείο

304

Εδώ στα δεξιά μας υπάρχει σήμανση προς κορυφή. Το τμήμα αυτό είναι πιο σύντομο, προϋποθέτει όμως σκαρφάλωμα μερικών μέτρων σε βράχο. Εμείς ακολουθούμε την πιο εύκολη πορεία ευθεία.

Χρόνος

2 ώρες,  35 λεπτά

Απόσταση

4660 μ

Υψόμετρο

2250 μ

Έδαφος

μον.

Σημείο

305

Η βάση της πλαγιάς της κορυφής. Είναι το τελευταίο κομμάτι της ανάβασης με μεγάλη σχετικά κλίση σε σαθρό έδαφος. Αρχικά κινούμαστε προς τη κορυφογραμμή (δεξιά) και συνεχίζουμε κάνοντας μερικά μεγάλα «ζικ – ζακ» ψάχνοντας και για κάποιους κούκους που δείχνουν την καλύτερη επιλογή.   

Χρόνος

2 ώρες,  45 λεπτά

Απόσταση

4790

Υψόμετρο

2270 μ

Σημείο

306

Η προσπάθειά μας έφτασε στο τέλος. Βρισκόμαστε στο ψηλότερο σημείο της Πελοποννήσου και μια από τις ποιο εντυπωσιακές κορυφές της Ελλάδας. Η εκπληκτική θέα μας καθηλώνει. Ο Ταΰγετος μας ανταμείβει με το παραπάνω. Ανύποπτοι κάποιοι θα πανηγυρίσουν νομίζοντας ότι κατέκτησαν την κορυφή. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο ίδιος ο Ταΰγετος είναι που μας κατακτά και από εδώ και στο εξής καταλαμβάνει μία θέση μόνιμη μέσα στην καρδιά μας.  

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις. (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 με 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας)

Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός