Εκτύπωση αυτής της σελίδας

Μονοπάτι: Φαράγγι Βυρός

Το δεύτερο μεγαλύτερο φαράγγι του Ταϋγέτου και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στον Ελληνικό χώρο είναι ο Βυρός. Ξεκινά τη μεγάλη του διαδρομή από το δάσος της Βασιλικής για να καταλήξει στο Μεσσηνιακό κόλπο ακριβώς στην είσοδο της Καρδαμύλης. Και ενώ αυτό το τελευταίο κομμάτι είναι ιδιαίτερα γνωστό, αφού διασταυρώνεται με τον επαρχιακό δρόμο Καλαμάτας – Αρεόπολης, το υπόλοιπο τμήμα του κρατάει καλά κρυμμένα τα μυστικά του. Μυστικά που η ιστορία τους ξεκινά χιλιάδες χρόνια πριν, την εποχή που η Καρδαμύλη αποτελούσε το λιμάνι της Σπάρτης και αρχαίοι δρόμοι που διέσχιζαν τον Ταΰγετο συνέδεαν τις δύο περιοχές. Κατά μία εκδοχή η αρχαία οδός περνούσε από το δάσος της Βασιλικής για να κατέβει μέσα από το Βυρό στην Καρδαμύλη. Ήταν η Βασιλική οδός από την οποία προήλθε η ονομασία ενός από τα ωραιότερα δάση ψηλά στον Ταΰγετο.

Βέβαια η ιστορία προχώρησε την πορεία της όπως βέβαια και τα μονοπάτια στο Βυρό τα οποία κατά τους νεότερους χρόνους (μέχρι και τη δεκαετία του 1980) εξυπηρετούσαν της εποχιακές μετακινήσεις των κατοίκων των χωριών. Και ιδιαίτερα των οικισμών της παλιάς Ανδρούβιστας και σημερινού Εξωχωρίου αλλά και αυτών της περιοχής των Τσερίων. Τα καλοκαίρια η Βασιλική έσφυζε από ζωή για να παραδοθεί και πάλι τους χειμερινούς μήνες στο λευκό του χιονιού. Στα ίχνη αυτών των μονοπατιών κινείται κατά μεγάλο τμήμα η διαδρομή που περιγράφεται στη συνέχεια.

Μια διαδρομή που ξεκινά από το πυκνό δάσος για να ελιχθεί στη συνέχεια στα πανύψηλα τοιχώματα του απόκρημνου φαραγγιού. Τοιχώματα που υψώνουν οι κορυφές της Μαυροβούνας και του Μάραθου στα νότια αλλά και κορυφές παρακλάδια του Πρ. Ηλία και του Χαλασμένου στα βόρεια. Οι ίδιες αυτές κορυφές με τις κατακρημνίσεις τους έχουν προκαλέσει φθορές στο μονοπάτι. Μάλιστα λόγων των ζημιών παλιότερα τμήματα του μονοπατιού έχουν δώσει τη θέση τους σε νέα.

Το μεγαλύτερο κομμάτι της διαδρομής κινείται στην κοίτη του φαραγγιού και παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες για τους μη έμπειρους πεζοπόρους. Εδώ περπατάμε σε χαρακτηριστικό έδαφος για φαράγγι που αποτελείται από κροκάλες όλων των μεγεθών και σχημάτων. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε παρακάμψεις δυσκολότερων τμημάτων από μονοπάτια στο πλάι του ρέματος.

Η διαδρομή είναι δύσκολη και δεν ενδείκνυται για αρχάριους ορειβάτες και άτομα χωρίς καλή φυσική κατάσταση. Σε πολλά σημεία δεν υπάρχει σήμανση και ο πεζοπόρος θα πρέπει να επιλέξει τα καλύτερα πατήματα μέσα στις κροκάλες της κοίτης. Παρ΄ όλα αποτελεί μία από τις πιο όμορφες διαδρομές στον Ταΰγετο, μια διαδρομή που θα πρέπει να προσπαθήσεις για να αποκαλύψεις τα μυστικά της. Είναι ωστόσο μια διαδρομή που θα ανταμείψει με το παραπάνω την κάθε σου προσπάθεια.

 

Η διαδρομή

Βαθμός δυσκολίας διαδρομής:

δύσκολη

Μήκος διαδρομής:

12000 μ

Χρονική διάρκεια:

4 ώρες 6 λεπτά

Καθαρός χρόνος

5 ώρες 20 λεπτά

Εκτιμώμενος χρόνος με στάσεις

Υψομετρικό προφίλ διαδρομής:

Αφετηρία:

1495 μ

Τέρμα:

475 μ

Υψομ. Διαφορά:

 -1020 μ

   

Ελάχιστο υψόμετρο:

470 μ

Μέγιστο υψόμετρο

1507 μ

 

Έδαφος:

Μονοπάτι στην αρχή και στο τέλος με μικρά τμήματα καλντεριμιού. Στο μεγαλύτερο μήκος σε κοίτη φαραγγιού, έδαφος με κροκάλες.

 

Περιγραφή διαδρομής

Σημείο

AG DIMITRI

Αφετηρία μας το εκκλησάκι του Αγ. Δημητρίου βόρεια στο δάσος της Βασιλικής. Αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα σημεία του δάσους. Εδώ μπορείς να φτάσεις είτε από Εξωχώρι είτε από Μηλιά και Παναγιά Γιάτρισσα. Απαιτείται περίπου 1,5 ώρες σε χωματόδρομο με καλό αυτοκίνητο (κατά προτίμηση 4Χ4). Πριν ξεκινήσουμε γεμίζουμε τα παγούρια μας από την πηγή που αναβλύζει μέσα από την εκκλησία.

Ξεκινάμε δεξιά στο χωματόδρομο μπροστά μας ακολουθώντας την κατεύθυνση των μεταλλικών σημάτων των μονοπατιών Ε4 και 32.

Χρόνος

0:00

Απόσταση

0

Υψόμετρο

1495 μ

Έδαφος

Χωμ.

Σημείο

249

Σε 350 περίπου μέτρα επάνω σε κορμό δέντρου στα αριστερά του δρόμου βλέπουμε πλήθος σημάτων για διάφορα μονοπάτια. Αφήνουμε το δρόμο και κατηφορίζουμε στο μονοπάτι αριστερά (κατεύθυνση Ε4 και 32) μέσα στο δάσος. Σε λίγο συναντάμε και πάλι χωματόδρομο (σημείο 250) τον οποίο ακολουθούμε για 150 περίπου μέτρα στα δεξιά μέχρι να ξαναδούμε στο αριστερό μας χέρι το μονοπάτι (σημείο 251 – σήμανση Ε4 και 32) όπου και συνεχίζουμε. Κινούμαστε κατηφορικά μέσα στο δάσος ενώ κάποιοι πεσμένοι κορμοί δένδρων δυσκολεύουν λίγο την πορεία μας.   

Χρόνος

0 ώρες,   4 λεπτά

Απόσταση

345

Υψόμετρο

1507

Έδαφος

Μον., Χωμ.

Σημείο

252

Σημείο συνάντησης με δασικό δρόμο. Τον ακολουθούμε για μερικά μέτρα στα δεξιά και αμέσως ξαναφήνουμε το δρόμο κατηφορίζοντας πάλι στα αριστερά μέσα στο δάσος ακολουθώντας τα σήματα Ε4 και 32 καθώς και κούκους (πέτρες τοποθετημένες η μία πάνω στην άλλη).

Χρόνος

0 ώρες, 26 λεπτά

Απόσταση

1335 μ

Υψόμετρο

1295 μ

Έδαφος

Μον.

Σημείο

254

Σημείο που συναντάμε το ρέμα. Εδώ θέλει λίγο προσοχή. Στα αριστερά μας φεύγει το μονοπάτι Ε4. Εμείς κινούμαστε δεξιά προς την κατεύθυνση του 32. Στην αρχή κάποιοι πεσμένοι κορμοί μπορεί να μας μπερδέψουν. Η πορεία μας είναι στην δεξιά όχθη του ρέματος το οποίο βλέπουμε στη συνέχεια αρκετά χαμηλά. Σε αυτό το τμήμα το δάσος της Βασιλικής έχει ντυθεί τις καλύτερες εικόνες του και παντού γύρω μας τρέχουν νερά (Απρίλιος)

Λίγο αργότερα κατηφορίζουμε προς το ρέμα για να περάσουμε στην απέναντι όχθη (σημείο 255). Ακολουθώντας τους «κούκους» ξαναπερνάμε στη δεξιά όχθη (256) για να έρθουμε πάλι στην αριστερή μετά από λίγο όπου και κινούμαστε για περισσότερο χρόνο. Μπαίνουμε σε εντυπωσιακό τμήμα. Το μονοπάτι είναι χτισμένο πάνω στον κάθετο βράχο ενώ το φαράγγι έχει μεγάλο βάθος στα δεξιά μας. Το μονοπάτι παρουσιάζει αρκετές φθορές από κατολισθήσεις. Μετά το τμήμα αυτό κατηφορίζουμε σε σαθρό έδαφος μέχρι την κοίτη (σημείο 257) όπου και κινούμαστε.

Χρόνος

0 ώρες, 31 λεπτά

Απόσταση

1475 μ

Υψόμετρο

1260 μ

Έδαφος

Μον.

Σημείο

258

Σημείο στην κοίτη του φαραγγιού. Μέσα στην κοίτη περπατάμε για αρκετή ώρα. Βρισκόμαστε στο ανώτερο τμήμα του φαραγγιού και πιο δύσκολο. Μικρές και μεγάλες κροκάλες αλλά και μεγάλα βράχια βρίσκονται στην πορεία μας. Θέλει προσοχή το κάθε μας πάτημα. Σε πολλά σημεία παρακάμπτουμε την κοίτη από πλαϊνά μονοπάτια. Πέτρινοι κούκοι κατά διαστήματα μας καθοδηγούν. Τα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας είναι διάσπαρτα και έντονα μέσα στο φαράγγι. Ξερολιθιές, ερειπωμένες καλύβες και ξεχασμένα καλντερίμια όλα κρυμμένα μέσα στην άγρια βλάστηση και στα θεόρατα τοιχώματα του φαραγγιού μαρτυρούν μια δραστηριότητα που σήμερα έχει εγκαταλειφθεί.   

Χρόνος

1 ώρα,  12 λεπτά

Απόσταση

3140

Υψόμετρο

1005

Έδαφος

Κροκάλες

Σημείο

DILAGAD

Διλάγκαδο. Βρισκόμαστε στο πιο κομβικό σημείο του φαραγγιού. Όπως μαρτυρεί και η ονομασία είναι το σημείο συνάντησης δύο μεγάλων φαραγγιών. Πρόκειται για το πιο άγριο και δυσπρόσιτο «Στενό Λαγκάδι» που έρχεται από το βορά και τους πρόποδες του Χαλασμένου βουνού να ενωθεί με το μεγάλο λαγκάδι του Βυρού. Ανθρώπινες κατασκευές από πέτρα και οχυρωμένα σημεία φρουρούσαν σε αλλοτινές εποχές τα περάσματα προς τα ψηλά σημεία του Ταϋγέτου αλλά και προς την ίδια την κορυφή. Ο Βυρός κρατά καλά κρυμμένα τα μυστικά του και δεν φτάνει μια απλή επίσκεψη για να τα ανακαλύψεις.

Η πορεία μας συνεχίζει μέσα στην κοίτη η οποία τώρα γίνεται φαρδύτερη και το περπάτημα λιγότερο κοπιαστικό.   

Χρόνος

2 ώρες, 11 λεπτά

Απόσταση

5700 μ

Υψόμετρο

815 μ

Έδαφος

κροκάλες

Σημείο

263

Σημείο που παρακάμπτουμε την κοίτη από τα δεξιά της σε μονοπάτι. Πέτρινος κούκος και κόκκινο χρώμα μας δείχνουν την είσοδο στο πλαϊνό μονοπάτι. Λίγο αργότερα ξαναμπαίνουμε στην κοίτη (264). Γενικά στο τμήμα αυτό η κοίτη γίνεται λίγο πιο δύσκολη στη διάβασή της (όχι όμως απροσπέλαστη) και υπάρχουν μικρές παρακάμψεις από αριστερά και δεξιά. Θέλει προσοχή να βλέπουμε τους κούκους οι οποίοι πολύ σοφά μας δείχνουν τη βέλτιστη διαδρομή.

Έτσι στη συνέχεια έχουμε κατά σειρά παρακάμψεις: 265-266 από δεξιά δίπλα σε καλύβες, αριστερά, 267 αριστερά, 269-269α αριστερά οι οποίες εναλλάσσονται με τμήματα ρέματος. Κάποια στιγμή συναντάμε πλάι στους κούκους και σήμανση με λευκό και μπλε χρώμα πάνω στα βράχια. Σε λίγο μπαίνουμε σε μονοπάτι στα αριστερά μας

Χρόνος

2 ώρες, 40 λεπτά

Απόσταση

7410 μ

Υψόμετρο

740 μ

Έδαφος

Κροκαλ., μον.

Σημείο

270

Σημείο στην αρχή του μονοπατιού. Έχουμε αφήσει το ρέμα χαμηλά στα δεξιά μας και κινούμαστε πια σε ευδιάκριτο μονοπάτι. Σε 15 λεπτά περίπου συναντάμε μονοπάτι (270α) που κατηφορίζει στα δεξιά προς τον οικισμό των Τσερίων. Εμείς συνεχίζουμε ευθεία. Η θέα στο τμήμα αυτό κόβει την ανάσα και όσο προχωράμε γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή. Τα τοιχώματα του φαραγγιού υψώνονται κάθετα σε ύψος εκατοντάδων μέτρων. Στο στενό άνοιγμα μπροστά μας προβάλει ο Μεσσηνιακός κόλπος με φόντο ακριβώς το ακρωτήριο Ακρίτας και το νησί Βενέτικο. Σε λίγο εμφανίζεται στο βάθος το Εξωχώρι ενώ στην απέναντι πλευρά του φαραγγιού ένα από τα ωραιότερα καλντερίμια της Ελλάδας ανεβαίνει την απόκρημνη πλαγιά προς τα Τσέρια.

Χρόνος

3 ώρες, 27 λεπτά

Απόσταση

9550 μ

Υψόμετρο

570μ

Έδαφος

Μον.

Σημείο

271

Το μονοπάτι συναντά το δρόμο προς το Εξωχώρι τον οποίο και ακολουθούμε για να φτάσουμε στο χωριό σε περίπου ένα τέταρτο.

Χρόνος

3 ώρες, 54 λεπτά

Απόσταση

11015

Υψόμετρο

472

Έδαφος

Χωμ. Τσιμ.

Σημείο

233

Εξωχώρι. Hotel φαράγγι. Το τέλος της διαδρομής μας στο βόρειο άκρο του οικισμού.

Οι χρόνοι που έχουν σημειωθεί είναι καθαροί χρόνοι πεζοπορίας. Δεν περιλαμβάνονται χρόνοι για στάσεις. (συνήθως υπολογίζονται περίπου 10 με 15 λεπτά στάση ανά ώρα πορείας)

 Έτος καταγραφής 2015 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Nakas/Road

Φύκιρης Κων/νος / Τοπογράφος Μηχανικός